Jaarverslag 2025 Jaarplan 2026

Inleiding

Hierbij presenteren wij het jaarverslag 2025 en het jaarplan 2026 van de Rekenkamer gemeente Nuenen c.a.. Dit is het tweede verslag na de benoeming (voor 6 jaar) in januari 2024 van de huidige leden van de Rekenkamer.

Missie

De Rekenkamer wil bijdragen aan de kwaliteit van het openbaar bestuur in de gemeente Nuenen c.a..

Visie

De Rekenkamer wil de kwaliteit van beleidsvorming, besluitvorming, beleidsuitvoering en verantwoording door of namens het lokale openbaar bestuur verbeteren, waar dat mogelijk is. Dit doet de Rekenkamer door onafhankelijk en kwalitatief hoogwaardig onderzoek uit te voeren, ter ondersteuning van de kaderstellende en controlerende rol van de raad van de gemeente Nuenen. Het onderzoek richt zich op de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het beleid van de gemeente Nuenen.

• Rechtmatigheid: de mate waarin de handelingen van de gemeentelijke organisatie en organisaties waarmee de gemeente financieel en/of bestuurlijk verbonden is, in overeenstemming zijn met de gemeentelijke begroting en van toepassing zijnde wetten, verordeningen en regels;
• Doelmatigheid: de mate waarin de gemeentelijke organisatie erin slaagt om met een zo beperkt mogelijke inzet van de beschikbare middelen het gewenste resultaat te bereiken;
• Doeltreffendheid: de mate waarin de gemeentelijke organisatie erin slaagt met de geleverde prestaties de gestelde doelen of de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken.

Samenstelling rekenkamer gemeente Nuenen c.a.

De Rekenkamer gemeente Nuenen c.a. bestaat uit twee externe leden:

• Drs. ing. A.M.A. (Nol) van Drunen MSc (voorzitter);
• Drs. A.H.M. (Ton) van Bree RA (plaatsvervangend voorzitter).

Als intermediair tussen de gemeenteraad en de Rekenkamer gedurende 2025 heeft raadslid de heer C. Meijvis gefungeerd. Ambtelijke ondersteuning vond plaats vanuit de griffie door mevrouw J. Peterse.
 

Werkwijze overleggen

De werkwijze van de Rekenkamer is verankerd in de gemeentewet en de Verordening rekenkamer gemeente Nuenen c.a. (2024). De vergaderingen van de Rekenkamer zijn niet openbaar. Van de vergaderingen wordt een beknopte weergave gemaakt in de vorm van een verslag en een actielijst.

Vereniging van Rekenkamers

De Rekenkamer is lid van de Nederlandse belangenvereniging van de Rekenkamers, de VR.

Introductie

In 2025 heeft de Rekenkamer 2 onderzoeken uitgevoerd. Bij het eerste onderzoek is aangesloten bij het landelijke, door de Vereniging van Rekenkamers georganiseerde, onderzoek naar onderbesteding. Dit is een zogeheten ‘Doe mee’ onderzoek. In totaal doen zo’n 150 gemeenten mee aan dit (benchmark)onderzoek.

Het tweede onderzoek naar het snelfietspad Helmond – Eindhoven is voortgevloeid uit een eigen inventarisatie door de Rekenkamer van de behoefte aan onderzoek bij de raad. Hiertoe heeft de Rekenkamer in februari 2025 (bijna) alle fracties uit de raad gesproken.

Onderzoeken

1e onderzoek van 2025 - Onderbesteding
Veel gemeenten in Nederland kennen het fenomeen onderbesteding. Onderbesteding kan er bijvoorbeeld op duiden dat niet realistisch wordt begroot, dat activiteiten niet zijn uitgevoerd of dat extra middelen zodanig laat in het jaar beschikbaar komen dat besteding niet meer haalbaar is.

De hoofdvraag van dit onderzoek luidt: Geeft de wijze waarop, in de aan dit onderzoek deelnemende gemeente, wordt begroot, de volksvertegenwoordigers een goed inzicht in de baten en lasten en kan dit worden verbeterd?

De centrale kosten voor dit onderzoek zijn beperkt (EUR 500) omdat dit landelijke onderzoek gesubsidieerd wordt door VR/ ministerie van Binnenlandse Zaken. De leden van de Rekenkamer begeleiden zelf het onderzoek, verzamelen een uitgebreide set aan financiële gegevens, houden interviews en maken de finale rapportage op basis van de centraal aangeleverde factsheets.

Het onderzoek heeft de nodige vertraging opgelopen. De centrale verwerking van de opgevraagde informatie over de periode 2017 – 2024 bleek zodanig bewerkelijk dat de Rekenkamer pas in maart 2026 (in plaats van de oorspronkelijke planning van oktober 2025) de resultaten tegemoet kan zien. Hierna moet de Rekenkamer nog aan de slag met de factsheets om er een Nuenen-specifiek rapport van te maken.

De Rekenkamer streeft erna om het onderzoeksrapport in het tweede kwartaal van 2026 aan de raad aan te bieden.

2e onderzoek van 2025 – Het snelfietspad Helmond - Eindhoven
De Rekenkamer heeft dit onderzoek afgerond in de laatste week van 2025. Voor details wordt verwezen naar de betreffende rapportage.

Budget

De Rekenkamer beschikt over een eigen budget. Het budget voor 2025 bedroeg EUR 25.000.

Besteding budget

De uitgaven vanuit dit budget gedurende 2025 bedroegen:

Toelichting

1. De gemiddelde tijdsbesteding van de leden van de Rekenkamer bedroeg 8 uur per maand voor alle werkzaamheden buiten de onderzoekuren, zoals vergaderen, bepalen welke onderzoek wenselijk zijn, jaarverslag en jaarplan maken, etc.. In totaal is de Rekenkamer in 2025 10 maal voor overleg samengekomen op het gemeentehuis in Nuenen.
2. Het onderzoek ‘Grip op grote projecten’ is afgerond in december 2024. Vanuit het betrokken externe onderzoeksbureau is begin 2025 nog een laatste factuur ontvangen.
3. De vergoeding om mee te doen aan het landelijke Doe mee onderzoek door de Vereniging van Rekenkamers naar onderbesteding bedroeg EUR 500.
4. De onderzoeken 2025 inzake onderbesteding en het snelfietspad zijn geheel in eigen beheer uitgevoerd. De kosten zijn, conform afspraak en binnen budget, tegen EUR 75 per uur in rekening gebracht.

Budget 2026

Voor 2026 is het budget gelijk gebleven op EUR 25.000. Dit budget is nodig om de door de raad gewenste 2 onderzoeken per jaar uit te voeren. Met dit budget liggen de kosten nog steeds onder het gemiddelde in Nederland (EUR 1.30 per inwoner – informatie website VR).

De Rekenkamer heeft dit budget als volgt gealloceerd:

1. Er is voor de vaste bezoldiging en het uurtarief voor eigen onderzoek rekening gehouden met de indexering die ook op de raadsleden van toepassing is.
2. Zie volgende paragraaf over deze twee onderzoeken. Zodra duidelijk wordt hoe deze onderzoeken er uit zullen gaan zien wordt er een offerte door de leden van de Rekenkamer gemaakt waarin de uren voor onderzoek meer specifiek worden begroot. Hierbij zal een uurtarief van € 79,-- worden gehanteerd (€ 75,-- plus indexering). Deze offerte zal ter informatie worden voorgelegd aan de griffier. De allocatie van het budget over de beide onderzoeken kan afwijken van bovenstaande begroting.

Werkwijze selectie onderwerpen

De Rekenkamer werkt vanuit onafhankelijkheid, onpartijdigheid en objectiviteit. Enerzijds wil zij dat haar onderzoeken geen factor worden in een actuele, politieke discussie, anderzijds wil zij openstaan voor belangrijke, maatschappelijke ontwikkelingen.

De Rekenkamer weegt zelf de keuze van haar onderzoeksonderwerpen af, alsmede de wijze waarop onderzoeken worden uitgevoerd. Daarbij houdt zij rekening met vragen die vanuit de raad of vanuit de samenleving van Nuenen naar voren komen. De Rekenkamer wil onderzoek uitvoeren dat aansluit bij de behoeften van de raad en daarom communiceert de Rekenkamer veelvuldig met de raad.

Bij de keuze van de onderwerpen geldt dat een zo groot mogelijke bijdrage aan de missie en doelstelling van de Rekenkamer wordt beoogd, rekening houdend met de beschikbare onderzoekscapaciteit en het budget van de Rekenkamer.

Overeenkomstig artikel 2 van het Onderzoeksprotocol van de Rekenkamer worden de navolgende criteria bij de onderwerpselectie in acht genomen:

• Passendheid: het onderwerp valt binnen de taakopdracht en bevoegdheden van de Rekenkamer.
• Proportionaliteit: er is sprake van een substantieel belang in financieel, organisatorisch, bestuurlijk of maatschappelijk opzicht.
• Subsidiariteit: de onderzoeksvraag is niet op een andere, meer eenvoudige wijze te beantwoorden.
• Toegevoegde waarde: van het onderzoek worden leereffecten verwacht.
• Onafhankelijkheid: de Rekenkamer mengt zich niet in politieke discussies.

Onderzoeken in 2026

Afronding Doe mee onderzoek, Onderbesteding
Het Doe mee onderzoek, Onderbesteding is in 2025 opgestart maar zal in het eerste halfjaar van 2026 worden afgerond.

1e onderzoek 2026, Zorgfraude
Net als in 2025 wil de Rekenkamer wederom meedoen met het Doe mee onderzoek van de Vereniging voor Rekenkamers. In 2026 gaat het onderzoek over de Zorgfraude door zorgorganisaties die zowel Wmo- als Jeugdzorgproducten leveren. Het dossieronderzoek wordt uitgevoerd door extern adviesbureau BMC en gaat vooral in op de preventie van zorgfraude, signaleren, onderzoeken, het aanpakken van zorgfraude en om de samenwerking te bevorderen tussen gemeenten.

Hoofdvraag

• Hoe weerbaar zijn de gemeente Nuenen c.a. en eventuele samenwerkingsverbanden tegen zorgfraude binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet?
• Welke aanpak en maatregelen neemt de gemeente Nuenen c.a. om zorgfraude tegen te gaan, zowel preventief als repressief, en wat zijn de redelijkerwijs te verwachten effecten hiervan?
  Deelvragen
• Wat is bekend over de redelijkerwijs te verwachten effecten van maatregelen om zorgfraude tegen te gaan
• Welke maatregelen neemt de gemeente Nuenen c.a. (individueel of regionaal)?
• In welke mate werken gemeenten samen om zorgfraude in het brede stelsel van de Wmo en Jeugdwet tegen te gaan?
• Welke aanbevelingen vloeien voort uit de inzichten over effecten, genomen maatregelen en samenwerking binnen het stelsel?

Zoals hiervoor al aangegeven wordt het dossieronderzoek verricht door BMC. De Rekenkamer Nuenen c.a. denkt er aan om aanvullende interviews te houden met de wethouder, enkele ambtenaren en de gemeenteraad. Deze interviews kunnen een verdiepende slag zijn en moeten in de planning van het onderzoek door BMC passen.

Planning

De doorlooptijd is relatie lang maar dit komt omdat het een gezamenlijk onderzoek van veel gemeenten.

2e onderzoek 2026
Het tweede onderzoek zal afgestemd worden met de nieuwe raad en zal idealiter voor de zomervakantie opgestart worden.
 

Namens de Rekenkamer Nuenen c.a.
A.M.A. (Nol) van Drunen
Voorzitter