Samen in Nuenen - Van welkom naar meedoen vanaf dag 1

De Nuenense gemeenschap is een gemeenschap waar mensen naar elkaar omkijken en iedereen mee kan doen. Gelijk in kansen, verschil in aandacht, die ambitie geldt voor iedereen die hier woont, ook tijdelijk. Een AZC staat niet los van de samenleving. De mensen die er wonen, wonen in Nuenen. Daarom kiezen we voor een integrale aanpak: niet alleen opvang, maar de hele mens en de hele leefomgeving. Wonen, welzijn, gezondheid,  veiligheid, onderwijs, taal, werk, participatie en ontmoeting. Meedoen begint vanaf dag 1. Wie elkaar kent, kan elkaar vinden. Wie meedoet, ontwikkelt zich. Wie erbij hoort, voelt zich thuis. We vullen dit in aan de hand van vijf pijlers.

Niet iedere nieuwe bewoner blijft in Nuenen. Sommigen verhuizen naar een andere gemeente. En sommigen krijgen geen status en moeten weer weg. Ook dan geldt: investeren in mensen loont. Niet alleen in euro’s, maar ook omdat we ze als mensen hebben behandeld met respect, een kans en een plek om erbij te horen. Dat is winst, ook als onze gemeente er zelf nooit iets voor terugziet.

Vijf pijlers

1. Erbij horen - van welkom naar elkaar kennen

Wat: Ontmoeten, verbinden, onderdeel zijn van de gemeenschap.

Waarom: Achter iedere nieuwe bewoner zit een naam, een verhaal en talent. Ontmoeting maakt dat zichtbaar. En dat werkt twee kanten op: hoe beter inwoners en nieuwe bewoners elkaar kennen, hoe veiliger en prettiger dat voor iedereen voelt.

Hoe:

  • Buurtactiviteiten en pop-up ontmoetingen (meet & eat)
  • Buddy koppelen: één inwoner en één nieuwe bewoner (of gezin)
  • Kennismaken met sportclubs en verenigingen
  • Gezamenlijke wandelingen door het dorp

Resultaat:

  • Minder wij-zij-denken, minder onrust door onbekendheid
  • Hogere (sociale) veiligheid voor inwoners
  • Nieuwe bewoners die zich gezien en welkom voelen
  • Iedereen kan meedoen

2. Ontwikkelen - van taal naar zelfvertrouwen

Wat: Taal leren, talent ontdekken, jezelf ontwikkelen.

Waarom: Zonder taal geen contact, geen werk, geen zelfstandigheid. Taal en talent zijn de sleutel tot alles wat daarna komt.

Hoe:

  • Taallessen Nederlands en Engels als opstap, waarvan iedereen kan profiteren
  • Diploma-waardering en op weg helpen naar opleiding/scholing
  • Kinderen voorbereiden op school, digitale vaardigheden

Resultaat:

  • Snellere zelfredzaamheid
  • Betere aansluiting op werk en opleiding
  • Sterkere basis voor inburgering

3. Bijdragen - van talent naar bijdrage

Wat: Meedoen door iets te betekenen voor een ander en voor Nuenen.

Waarom: Rondhangen en verveling voeden onrust. Een zinvolle dag via werk, vrijwilligerswerk of een vereniging maakt mensen zich betekenisvol voelen. Dat wil iedereen. Tegelijk staan er in Nuenen vacatures open en lopen er projecten bij WSD die handen kunnen gebruiken. Nieuwe bewoners die daar instromen, geven zichtbaar iets terug en Nuenen krijgt er iets voor terug.

Hoe:

  • Werk zo snel mogelijk en passend, met bemiddeling en een banenmarkt
  • Leer-werktrajecten en vrijwilligerswerk, ook via WSD-projecten
  • Interesse peilen bij bewoners: wie kan en wil wat

Resultaat:

  • Minder verveling en onrust op de opvanglocatie
  • Vacatures die (deels) worden ingevuld
  • Zichtbare, wederzijdse bijdrage, geen eenrichtingsverkeer

4. Zelfstandig & Gezond - van afhankelijkheid naar eigen regie

Wat: Toegang tot de basis die iedereen nodig heeft om mee te kunnen doen.

Waarom: Werken loont voor de bewoner en voor de gemeente. Wie werkt, betaalt belasting en draagt bij aan de kosten van de opvang. Wie werkt, valt niet in een zwart gat: dat komt de inburgering ten goede, voorkomt bijstandsafhankelijkheid en verkleint de kans op depressie en onrust.

Hoe:

  • BSN, DigiD en bankrekening regelen, met uitleg
  • Uitleg over het Nederlandse zorgsysteem, belasting en toeslagen
  • Kennis van de Nederlandse maatschappij: normen en waarden, OV, financiën

Resultaat:

  • Minder beroep op bijstand en zorg
  • Financieel voordeel voor gemeente en COA
  • Beter mentaal welzijn, minder kans op escalatie

5. Samen leven - van naast elkaar naar met elkaar

Wat: Een integrale aanpak waarin iedereen verantwoordelijkheid neemt.

Waarom: Dit werkt niet als iedereen alleen doet wat formeel moet. Participeren verhoogt integratie en meedoen werkt. Alleen als gemeente, COA, inwoners, verenigingen en ondernemers vanuit hun eigen rol samenwerken, wordt de opvang onderdeel van Nuenen in plaats van een eiland ernaast.

Hoe:

  • Gemeentelijk overleg en een bewonersraad
  • Buurtoverleg met omwonenden
  • Onderscheid statushouders/asielzoekers in de aanpak
  • Specifieke kennis van vrijwilligers actief inzetten

Resultaat:

  • Gedeeld eigenaarschap in plaats van ‘COA moet het doen’
  • Minder wrijving tussen partijen
  • Een aanpak die overeind blijft, ook als het spannend wordt

Van beleid naar uitvoering

Alle pijlers worden nader uitgewerkt. We zijn gestart met pijler 3: Bijdragen - van talent naar bijdrage

(Vrijwilligers)werk is meer dan dagbesteding. Het is de plek waar iemand weer mens kan zijn, kan bijdragen en ergens bij hoort. Deze pijler zet in op een simpel principe: iedereen heeft iets te bieden en Nuenen heeft daar baat bij.

Een win-win-win

Voor de nieuwe bewoner. Bijdragen, met werk of vrijwilligerswerk, geeft ritme aan de dag en het gevoel weer mens te zijn en niet alleen ‘bewoner van het AZC’. Het voorkomt dat zorgen en piekeren de overhand krijgen wanneer er niets te doen is. Wie werkt, verdient geld en bouwt mee aan zijn of haar toekomst. En het draagt direct bij aan participatie en integratie.

Voor werkgevers en verenigingen. Nuenen en omgeving kent openstaande vacatures en een tekort aan mensen. Hier komen vraag en aanbod samen. Nieuwe collega’s en vrijwilligers brengen bovendien diversiteit op de werkvloer.

Voor de gemeente. Rondhangen en verveling voeden onrust, actief meedoen niet. Nieuwe bewoners die deelnemen, leren mensen kennen en dragen zo bij aan de sociale veiligheid in het dorp. Wie nu investeert, plukt daar later de vruchten van. De inburgering gaat sneller en zodra iemand werk heeft, is er minder beroep op de bijstand. Dat is winst voor Nuenen én voor Nederland.

Het COA voert gesprekken met iedere nieuwe bewoner langs de 6 leefgebieden, de methodiek waarmee het COA in kaart brengt hoe iemand ervoor staat:

  1. Zelfzorg: hygiëne, gezondheid, een schone woonruimte
  2. Dagstructuur: werk, school, opleiding of activiteiten
  3. Sociaal netwerk: contact met medebewoners, familie, de buurt
  4. Persoonlijk welbevinden: mentale gezondheid en omgaan met stress
  5. Externe contacten: instanties, begeleiding, advocaat, gemeente
  6. Toekomstplanning: een toekomst in Nederland, het land van herkomst of elders

Talent, achtergrond, opleiding, (werk)ervaring, talenkennis en toekomstplannen van elke bewoner worden in beeld gebracht en verwerkt in een talentkaart. Die kaart is de basis om een goede match te kunnen maken.

De Werktafel

Op 12 oktober 2026 houden we de eerste Werktafel, met onder andere: COA, WSD, Werk en Inkomen, APS Personeelsservices, OCN en Centrummanagement Nuenen. We willen dan heel praktisch met elkaar kijken waar de kansen liggen en afspraken maken hoe we met elkaar gaan samenwerken. Dit doen we in zes stappen:

  1. Vraag: welke vacatures hebben werkgevers, waar is ruimte voor vrijwilligerswerk?
  2. Aanbod: welke bewoners willen (vrijwilligers)werk doen?
  3. Match: wie past waar?
  4. Belemmeringen: wat staat een match in de weg (bijvoorbeeld: taal, BSN-nummer)?
  5. Oplossing: wie regelt wat, en wat is daarvoor nodig?
  6. Doorstroom: wat gebeurt er als iemand een verblijfsvergunning krijgt en verhuist naar een andere gemeente?